Εκκίνηση της συζήτησης για τη συνταγματική αναθεώρηση – Η διαδικασία και οι αντιδράσεις της αντιπολίτευσης

Ο πρωθυπουργός στο σχεδόν τετράλεπτο τηλεοπτικό του μήνυμα προς τους πολίτες, σηκώνει την αυλαία της συζήτησης για την Συνταγματική Αναθεώρηση», με σημείο αναφοράς, όπως επισημαίνει, τις τολμηρές και γενναίες αλλαγές που θα απαντήσουν στις ανάγκες των εξελίξεων.

Ο Κυριάκος Μητσοτάκης, τόνισε πως: «Συνεπώς, είναι καιρός να τολμήσουμε μεγάλες τομές που θα ενισχύουν το κύρος των θεσμών και την εμπιστοσύνη των πολιτών, εισάγοντας ρυθμίσεις για την καλύτερη λειτουργία του πολιτεύματος, απέναντι στις μεγάλες προκλήσεις της εποχής και συμβαδίζοντας με νέα δεδομένα, όπως η τεχνητή νοημοσύνη και η κλιματική κρίση».

Στο μήνυμά του ο κ. Μητσοτάκης αποκαλύπτει το εύρος των αλλαγών που θα προτείνει η κυβερνητική πλειοψηφία.
Σε αυτό πρωταγωνιστούν η αναθεώρηση του άρθρου 86 για την άρση ασυλίας των υπουργών, η ίδρυση μη κρατικών μη κερδοσκοπικών πανεπιστημίων, η καθιέρωση μίας και μόνο εξαετούς θητείας για τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας και η πιο ουσιαστική συμμετοχή των δικαστών στην επιλογή της ηγεσίας των ανωτάτων δικαστηρίων.

Όπως είπε: «Θα πρέπει οπωσδήποτε να προβλέπει και δικλείδες, οι οποίες θα εγγυώνται τη μόνιμη δημοσιονομική ισορροπία, τη συνεπή κυβερνητική δράση, αλλά και την ορθότητα των κομματικών υποσχέσεων, ώστε η χώρα να μην διολισθήσει ποτέ ξανά στα επικίνδυνα μονοπάτια του λαϊκισμού».

Στο επίκεντρο των αλλαγών που προτείνει η Νέα Δημοκρατία, το Δημόσιο, με τον πρωθυπουργό να αναφέρει: «Το ίδιο σαφής είναι και η προσήλωση μου στη μάχη με το βαθύ κράτος για μια δημόσια διοίκηση φιλική και αποτελεσματική, πρέπει πλέον να έχει ως κινητήρια δύναμη τη διαρκή αξιολόγηση και να θέσει την έννοια της μονιμότητας σε μια εντελώς νέα βάση».

Ο κ. Μητσοτάκης δείχνει το δρόμο των ευρύτερων συναινέσεων, προσκαλώντας κόμματα και πολίτες σε έναν εποικοδομητικό, όπως ανέφερε, προβληματισμό: «Με θετικές προτάσεις και αίσθηση της κοινής ευθύνης απέναντι στην πατρίδα και στο μέλλον. Το ίδιο το Σύνταγμά μας επιβάλλει να αναζητήσουμε συναινέσεις, αν θέλουμε πραγματικά να πετύχουμε τις μεγάλες αλλαγές που χρειάζεται ο Καταστατικός Χάρτης. Εύχομαι η διαδικασία της συνταγματικής αναθεώρησης να αποτελέσει μια απάντηση στην τοξικότητα και στη στείρα κομματική περιχαράκωση που διακρίνει το πολιτικό μας σύστημα».

Στα χέρια των βουλευτών της Νέας Δημοκρατίας βρίσκεται ήδη η πρωθυπουργική επιστολή, μέσω της οποίας προσκαλούνται να καταθέσουν παρατηρήσεις και σκέψεις μέχρι το τέλος Φεβρουαρίου.

Στην επιστολή τονίζεται ότι: «Η επικείμενη αναθεώρηση αποτελεί μια μεγάλη ευκαιρία για ένα νέο, σύγχρονο και άρτιο υπόδειγμα διακυβέρνησης.
Είναι υποχρέωση όλων των μελών της Εθνικής Αντιπροσωπείας να συμβάλλουμε ουσιαστικά σε αυτή τη μείζονα πρόκληση».

Η Νέα Δημοκρατία θα παρουσιάσει μέσα στον Μάρτιο την ολοκληρωμένη της πρόταση, με στόχο εντός του Απριλίου να εκκινήσει σχετική κοινοβουλευτική διαδικασία.

Αντιδράσεις από την αντιπολίτευση

Τι θέσεις τους για την συνταγματική αναθεώρηση αρχίζουν να δημοσιοποιούν τα κόμματα. Σημεία αιχμής αποτελούν το άρθρο 86 περί ευθύνης υπουργών και το 103 για τη μονιμότητα των δημοσίων υπαλλήλων.

Δεν θα δώσει λευκή επιταγή στην κυβέρνηση διαμηνύει το ΠΑΣΟΚ επισημαίνοντας ότι θα καταθέσει ολοκληρωμένη πρόταση.

Ο Νίκος Ανδρουλάκης ήδη έχει προτείνει: «Άρθρο 86 περί ευθύνης υπουργών – τέλος στα φαινόμενα ασυλίας- ατιμωρησίας -Χωρίς απόφαση υπουργικού συμβουλίου η επιλογή ηγεσίας της Δικαιοσύνης. “Όχι” σε δημόσια αξιώματα για 4 χρόνια μετά την αφυπηρέτηση των δικαστών. Κατοχυρωμένη η μονιμότητα στο δημόσιο. “Ναι” στην αξιολόγηση με διαφάνεια».

Ο εκπρόσωπος Τύπου του ΠΑΣΟΚ Κώστας Τσουκαλάς, δήλωσε: «Το 86 ο πρωθυπουργός το διέστειλε τόσο πολύ για να κρυφτεί πίσω η κυβέρνηση, που είναι βαθιά υποκρισία να λέει ότι θα το αλλάξει. Αυτή η κυβέρνηση έχει ψηφίσει δύο νόμους αξιολόγησης και δεν τους εφαρμόζει. Τι κάνει; Αντιθέτως.
Αναθέσεις σκληρό πελατειασμού».

Υποκρισία καταλογίζει στον πρωθυπουργό ο Σωκράτης Φάμελλος με τον ΣΥΡΙΖΑ να προτάσσει: ναι στην αξιολόγηση στο δημόσιο, όχι στην άρση της μονιμότητας, όχι στην αναθεώρηση του άρθρου 16, στο άρθρο 86 να μην εξαρτάται ο έλεγχος των υπουργών από την κυβερνητική πλειοψηφία.

Ο πρόεδρος του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ δήλωσε: «Ναι, χρειάζεται Συνταγματική αναθεώρηση, αλλά και μία προοδευτική κυβέρνηση, που θα σεβαστεί τους Συνταγματικούς κανόνες και θα ενισχύσει το κράτος δικαίου στην Ελλάδα. Και είναι χρέος των προοδευτικών κομμάτων να μην επιτρέψουμε να υπάρξουν κερκόπορτες, για να υλοποιήσει το σχέδιό του εις βάρος των συμφερόντων της κοινωνίας».

Σημεία τριβής το άρθρο 86 περί ευθύνης υπουργών και 103 για την μονιμότητα των δημοσίων υπαλλήλων.

Ο κυβερνητικός εκπρόσωπος Παύλος Μαρινάκης δήλωσε: «Για να προστατεύσουμε τη χώρα από μελλοντικές επόμενες μεθεπόμενες κυβερνήσεις λαϊκιστών, που για να γίνουν αρεστές μπορούν να καταργήσουν την όποια αξιολόγηση, δεν πρέπει να είναι αποκλειστική αρμοδιότητα να περνάει από το φίλτρο των κομματικών συσχετισμών, η παραπομπή ή μη ενός υπουργού ή υφυπουργού, ενός κυβερνητικού στελέχους στη δικαιοσύνη. Όλες οι χώρες, όλα τα κράτη της Ευρώπης έχουν μία διαδικασία ξεχωριστή».

Τις δικές του προτάσεις θα καταθέσει το ΚΚΕ, τονίζοντας ότι δεν πρόκειται να δώσει καμία συναίνεση: «Τις συναινέσεις αυτές ας τις αναζητήσει ο κ. Μητσοτάκης στα κόμματα της συστημικής αντιπολίτευσης, που συμφωνούν στις στρατηγικές επιλογές και διαφωνούν στο ποιος και πώς θα τις προωθήσει».

Η Νέα Αριστερά επισημαίνει: «Η κυβέρνηση της ΝΔ επιχειρεί τη συνταγματοποίηση των ολέθριων επιλογών της, ώστε να τις καταστήσει μόνιμες παθογένειες της χώρας».

«Εάν καταργηθεί η μονιμότητα, ανησυχούμε για τη μονιμότητα της οικογένειας Μητσοτάκη στη Βουλή. Το γελοίο είναι ότι η αναθεώρηση δεν μπορεί να γίνει λόγω μη αναθεωρητικής Βουλής. Άρα όλα γίνονται για την επικοινωνία», σχολίασε ο πρόεδρος της Ελληνικής Λύσης, Κυριάκος Βελόπουλος.

Ο πρόεδρος της ΝΙΚΗΣ, Δημήτρης Νατσιός, ανέφερε: «Ας μην γίνει η επικείμενη συνταγματική αναθεώρηση άλλη μια χαμένη ευκαιρία για τον λαό μας».

Τα κόμματα της αντιπολίτευσης αναμένουν την συνολική πρόταση της ΝΔ για να τοποθετηθούν.

Η προβλεπόμενη διαδικασία

Τον Απρίλιο, καθώς όπως ακούσαμε και στο μήνυμα του πρωθυπουργού, τότε αναμένεται ότι θα εκκινήσουν οι κοινοβουλευτικές διαδικασίες για τη συνταγματική αναθεώρηση. Οι αλλαγές στον καταστατικό χάρτη της χώρας είναι έτσι κι αλλιώς μια κορυφαία κοινοβουλευτική διαδικασία και για το λόγο αυτό μέγιστο ζητούμενο είναι οι συναινέσεις.
Είναι η πρώτη φάση αυτής της διαδικασίας τον Απρίλιο και πρέπει να πούμε ότι η Νέα Δημοκρατία προτείνει αλλαγές σε συγκεκριμένα άρθρα του Συντάγματος.

Δεν σημαίνει αυτό ότι τα άρθρα θα αλλάξουν, γιατί μέγιστο ζητούμενο και κρίσιμο ζητούμενο είναι στις δύο φάσεις της διαδικασίας να δούμε ποιες πλειοψηφίες θα δημιουργηθούν και σημείο κλειδί είναι το 180.

Σε περίπτωση που ένα άρθρο λάβει 180 ψήφους στην προτείνουσα Βουλή, τότε στην αναθεωρητική Βουλή που θα ακολουθήσει, απαιτείται απλώς να λάβει 151 με απλή πλειοψηφία. Σε περίπτωση όμως που ένα άρθρο λάβει από 151 μέχρι 179 ψήφους στην παρούσα Βουλή, στην προτείνουσα Βουλή, τότε στην επόμενη Βουλή την αναθεωρητική απαιτείται να λάβει 181 ψήφους.

Επιμέλεια: Λίνα Μπεθάνη

Ρεπορτάζ: Δημήτρης Γκάτσιος